ศาสนสถาน

วัดของศาสนาซิกข์จะเรียกว่า คุรุดวารา ซึ่งหมายถึงประตูหรือทางที่ทอดไปสู่พระศาสดา ในคุรุดวาราทุกแห่งพระศาสดาคุรุ ครันธ์ซาฮิบจะถูกอัญเชิญมาประทับฐานในห้องโถงใหญ่ ซึ่งใช้เป็นสถานที่สวดภาวนาและประกอบศาสนากิจประจำวัน
เหตุที่ชาวซิกข์ต้องมีศาสนสถานขึ้นเพื่อประกอบกิจ กรรม ทางศาสนานั้นเนื่องจากว่าในสังคมของชาวซิกข์นั้น คำสอนทางศาสนามุ่งเน้นถึงความร่วมมือและการให้ ความช่วยเหลือกันภายในชุมชน
นอกจากนั้นในศาสนวินัยของซิกข์ยังระบุว่า ในที่ใดซึ่งมีชาวซิกข์มากกว่าสอง ครอบครัวมาอยู่ร่วมกันที่นั้นควรมีสถานที่เพื่อประกอบกิจการรมทางศาสนาร่วมกัน แต่ศาสนสถานของชาวซิกข์ นั้นไม่มีความจำเป็นต้องก่อสร้างในรูปลักษณะที่เป็นศาสนสถานถาวรถ้ายังไม่มีปัจจัยที่จะก่อสร้าง
ชาวซิกข์ สามารถใช้สถานที่ใดๆ ก็ได้เป็นศาสนสถาน แต่บริเวณนั้นต้องสะอาด และมีที่ประดิษฐานพระมหาคัมภีร์ศรีคุรุ ครันธ์ซาฮิบที่สมพระเกียรติ์ซึ่งเป็นพระศาสดานิรันดร์กาลของซิกข์
โดยที่ประดิษฐานพระมหาคัมภีร์จะสร้างเป็นบัลลังก์ หรือยกพื้นสูงกว่าบริเวณที่นั่งชุมนุมเจริญธรรมโดยรอบเหนือแท่นต้องมีผ้าคล้ายฉัตรดาดอยู่เบื้องบน บริเวณใดที่มีพระมหาคัมภีร์ศรีคุรุครันธ์ซาฮิบทรงประทับอยู่ บริเวณนั้นถือได้ว่าเป็นศาสนสถานของชาวซิกข์

 

บุคคลทุกผู้วัยไม่จำกัดว่ามีวรรณะใด หรือความเชื่อถือใด หรือมีประเพณี หรือสัญชาติใด ก็ตาม ต่างก็สามารถเข้าไปสักการะภายในคุรุดวาราได้ โดยก่อนจะเข้าไปภายในอาคารคุรุดวารา ทุกคนจะต้องถอดรองเท้าและคลุมศรีษะของตน (ในกรณีที่ไม่ได้โพกผ้าสวมศรีษะเช่นชาวซิกข์ เพื่อเป็นการแสดงการเคารพ)
เมื่อเข้ามาในห้องโถงแล้ว ก็จะบรรจงเดินไปทำความเคารพต่อพระศาสดาคุรุครันธ์ซาฮิบแล้วเดินมานั่งลง โดยในพระศาสนสถานคุรุดวาราของชาวซิกข์นั้นบุรุษ และสตรีจะนั่งแยกกันคนละฝั่ง
ส่วนประกอบที่สำคัญของ คุรุดวารา คือ การร่วมเจริญธรรม – สังคัต , และ ครัวประชาคมเสรี – ปังคัต, ซึ่งรู้จักกันแพร่หลายในนาม คุรุ – กา – ลังคัร ครัวพระศาสดา ครัวประชาคมเสรีนี้มีจุดประสงค์เพื่อบริการอาหารสำหรับศาสนิกชนทุกคน นักเดินทาง นักธุดงค์ และคณะที่มาเยี่ยมเยียน เป็นการแสดง ออกถึงความเสมอภาค และ ความสัมพันธ์ฉันท์พี่น้อง
ณ. ที่นี้ไม่ว่าจะสูงศักดิ์หรือต่ำต้อย มั่งมีหรือ ยากจน ทุกคนจะรับประทานอาหารชนิดเดียวกัน นั่งร่วมกันเป็นแถวเดียว ครัวนี้ดำเนินการโดยการร่วมใจ เสียสละของชาวซิกข์ด้วยกัน สถาบันครัวประชาคมเสรีนี้เป็นพลังดำเนินการสำคัญที่ได้สร้างความเสมอภาคทางสังคมระหว่างมวลมนุษย์ชาติอย่างแท้จริง

 

ชาวซิกข์ไม่ว่าชายหรือหญิง สามารถประกอบพิธีสวดภาวนาหรือประกอบพิธีทางศาสนาได้โดยเสรี ศาสนาพิธีส่วนใหญ่จะเริ่มด้วยการ การขับร้องบทสวดเป็นทำนองเพลงโดยใช้เครื่องดนตรีเสริม
ในโอกาศพิเศษหรือในวันสำคัญทางศาสนา จะมีการขับร้องหรือกล่าวบทกวีสรรเสริญ และ บรรยายถึงวีรกรรมของเหล่าวีรชนซิกข์ในประวัติศาสตร์
หลังจากสิ้นสุดศาสนพิธีต่างๆ ก็จะมีการสวด “อัรดาส” การสวดภาวนา ซึ่งเป็นบทภาวนาขอพร วาเฮ่คุรุ ให้โปรดเมตตา ประทาน สันติภาพ , ความมั่งคั่ง และ ปกป้อง มวลมนุษย์ชาติจากผองภัยทั้งปวง
หลังจากเสร็จการสวดภาวนา ศาสนาจารย์ จะอ่านบทสวดจากพระศาสดาคุรุครันธ์ซาฮิบ แล้วจะมีการแจกจ่ายขนมหวาน “คร่าปัรซาด” ซึ่งปรุงจากแป้ง, น้ำตาลและเนยแก่สาธุชนที่มาร่วมในพิธีทางศาสนาทุกคน
ณ.คุรุดวาราทุกแห่งจะประดับ สัญญลักษ์ธงชัยของ คาลซา – นีชาน ซาฮิป ซึ่งเป็นธงลีเหลืองอมส้ม มีลักษณะเป็นผืนผ้าสามเหลี่ยม มีรูป คันด้า (สัญญลักษณ์ดาบไขว้, วงแหวน, ดาบสองคม) เสาธงโดยทั่วไปจะคลุมด้วยผ้าสีเหลืองอมส้มและมีคันด้าโลหะติดตั้งอยู่บนยอดเสา
ในทุกเมืองและนครจะมีคุรุดวาราตามแบบและ ขนาด ตามความต้องการของสังคมชาวซิกข์ในสังคมนั้นๆ ในคุรุดวาราทุกแห่งจะมีการสักการะเหมือนกัน ทุกแห่งจะมีเอกลักษณ์แห่งความศักดิ์สิทธิ์เหมือนกัน คุรุดวาราบางแห่งนอกจากจะเป็นสถานที่ประกอบพิธีสวดภาวนาทั่วไปแล้วยังมีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์ คุรุดวาราที่สำคัญที่สุด ห้า แห่งจะเรียกว่า “ตาคัท” หมายถึงบัลลังก์แห่งอำนาจ ทั้งห้าแห่งนี้คือ

 

1. ตคัท ปัตนา ซาฮิบ ในรัฐ บีฮาร
2. ตคัท เคชคัร ซาฮิบ ในอนันต์ปุรซาฮิบ
3. ตคัท ดัมดามา ซาฮิบ ใน ตัลวันดี้ ซาโบใน รัฐปัญจาบ
4. ตคัท ฮายูร ซาฮิบ ใน นันเดร รัฐมหาราชตรา
5. อกาล ตคัท ซาฮิบ ในเมืองอัมริตซาร์ (สถาบันสูงสุดของอำนาจ)
บริหารทางศาสนาและทางสังคมของซิกข์ กฎระเบียบต่างๆ จะบัญญัติจากบัลลังก์แห่งนี้แต่ละครั้งเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติของหมู่คณะ กฎระเบียบเหล่านี้เรียกว่า “ฮูกัม นาม่า” จะมีผลบังคับต่อชาวซิกข์ศาสนิกชนทั้งปวงทุกแห่งหน

 

ข้อแตกต่างอีกประการหนึ่ง ของศาสนสถานของซิกข์กับศาสนสถานของศาสนาอื่นๆ ก็คือ ไม่มีข้อบังคับหรือ ข้อกำหนดใดๆ ที่ว่าศาสนสถานของซิกข์จะต้องออกแบบก่อสร้างตามแบบอย่างของสถาปัตย์ใดโดยเฉพาะ
นอกจากนี้ อาคารศาสนสถานคุรุดวารา จะไม่มีข้อจำกัดในเรื่องของขนาด และจะสามารถสร้างหันหน้าไปทิศทางใดก็ได้
เพียงแต่จะมีข้อกำหนดเฉพาะสำหรับ การก่อสร้างบัลลังก์ที่ประทับของพระศาสดา ศรีคุรุครันธ์ซาฮิบเท่านั้น ว่าจะต้องประดิษฐานบนที่ประทับที่อยู่สูงกว่าที่นั่งของศาสนิกชนทั้งปวง และจะต้องมีฉัตรหรือโดมครอบอยู่ด้านบนด้วย
ในศาสนาซิกข์จะไม่มีนักบวช – พระ หรือ นักบุญ แต่ว่าผู้ที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาประจำวัน จะถูกขนานนามว่า “ครันธี่” ศาสนาจารย์ ผู้ที่นำสวดภาวนาเป็นทำนองเพลงจะมีนามว่า “ราฆี้” สังคีตจารย์ และการร้องบทสวดเรียกว่า “กีรตัน” ซึ่งเป็นบทสวดภาวนาสดุดี พระองค์ผู้ประเสริฐ – วาเฮ่คุรุ

 

คุรุดวาราในประเทศไทย
ชาวซิกข์ในประเทศไทยได้ร่วมกันก่อสร้างคุรุดวารา ซึ่งเป็นสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์สำหรับการสักการะบูชา พระศาสดา คุรุ ครันธ์ ซาฮิบ ไว้ในจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศ โดยในปัจจุบันนี้ได้มีคุรุดวารา หรือ วัดซิกข์ ตั้งอยู่ในจัวหวัดต่างๆ ในประเทศไทยประมาณ 17 แห่งดังนี้
จังหวัด ที่อยู่
กรุงเทพมหานคร 565 ถนนจักรเพชร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10120
โทร: 0-2224-8094, 0-2221-1011
เชียงใหม่ 134 ถนนเจริญราษฎร์ อ. เมือง จ. เชียงใหม่ 50000
เชียงราย 196/2-3 ถนนไตรรัตน์ ต. เวียง อ. เมือง จ. เชียงราย 57000
ชลบุรี 483/4 ซอย 17 สายใต้ – 2 อ. เมืองพัทยา จ. ชลบุรี 20260
ขอนแก่น 157-159 ถนนร่วมจิต อ. เมือง จ. ขอนแก่น 40000
ลำปาง 106/1-3 ถนนทิพย์ช้าง อ. เมือง จ. ลำปาง 52000
นครพนม 676 ถนนธำรงค์ประสิทธิ์ อ. เมือง จ. นครพนม
นครราชสีมา 3 ซอยสหพันธ์ ถนนจอมพล อ.เมือง จ. นครราชสีมา
นครสวรรค์ 616/5-6 ตรอกออมสินเก่า ถนนโกสีห์ อ. เมือง จ. นครสวรรค์
ปัตตานี 172 ถนนฤดี อ. เมือง จ. ปัตตานี
ภูเก็ต 8 ถนนสุทัศน์ อ. เมือง จ. ภูเก็ต 83000
สมุทรปราการ 1799 ถนนริมทางรถไฟเก่า ต. สำโรงเหนือ อ. เมือง จ. สมุทรปราการ
สงขลา 22/26 ซอยเพชรเกษมหลัง ถนนเพชรเกษม 21 อ. เมืองหาดใหญ่ จ. สงขลา 90110
ตรัง 223 ถนนราชดำเนิน อ.เมือง จ. ตรัง
อุบลราชธานี 291-293 ถนนอุบลกิจ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี 34000
อุดรธานี 1/9 ถนนหมากแข้ง อ. เมือง จ. อุดรธานี
ยะลา 19 ถนนร่วมมิตร อ. เมือง จ. ยะลา

อ้างอิง

http://www.thaisikh.org/sikhism/gurdwara_th.php

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s